Een goed matras is de basis van een gezonde nachtrust, maar toch besteden veel mensen er weinig aandacht aan. Gemiddeld brengen we een derde van ons leven in bed door. Dat maakt de keuze voor het juiste slaapoppervlak een stuk belangrijker dan het misschien lijkt. Wie jarenlang op een slechte ondergrond slaapt, merkt dat vroeg of laat aan zijn rug, schouders of vermoeidheid overdag. Toch is de matrassenmarkt groot en onoverzichtelijk, met tientallen merken, materialen en hardheidsgraden. Gelukkig hoef je geen expert te zijn om een goede keuze te maken.
De verschillende soorten matrassen en hun eigenschappen
Veringmatrassen zijn al decennialang populair en worden gemaakt met metalen veren die voor stevigheid zorgen. Ze ventileren goed, wat betekent dat warmte makkelijk weg kan. Traagschuim is een ander veel gebruikt materiaal. Dit schuim past zich aan de vorm van het lichaam aan en geeft daarna langzaam zijn oude vorm terug. Dat kan prettig zijn voor mensen met gewrichtspijn, maar het houdt ook warmte vast, wat voor sommige mensen minder fijn is. Latex is een natuurlijk materiaal dat veerkrachtig is en lang meegaat. Het is zwaarder dan schuim en wat duurder in aanschaf, maar gaat bij goed onderhoud tien tot vijftien jaar mee. Pocketvering is een variant op de klassieke vering waarbij elke veer apart is ingenaaid in een zakje. Hierdoor beweegt elke veer onafhankelijk, wat handig is als twee mensen samen slapen maar een ander slaappatroon hebben.
Hardheidsgraad en lichaamsgewicht hangen samen
Niet iedereen slaapt goed op dezelfde hardheidsgraad. Mensen die lichter zijn, hebben doorgaans baat bij een zachtere uitvoering, zodat de schouders en heupen goed worden opgevangen. Zwaardere mensen hebben juist meer steun nodig en kiezen beter voor een stevigere variant. Slaappositie speelt ook een grote rol. Zijslapers hebben behoefte aan een matras dat de wervelkolom recht houdt door de drukpunten bij schouder en heup op te vangen. Rugslapers doen het vaak goed op een middelharde ondergrond. Buikslapers zijn het minst goed af: deze slaaphouding belast de nek en rug extra, waardoor een stevig oppervlak vaak de voorkeur heeft. De meeste fabrikanten werken met een hardheidsschaal van H1 tot H5, waarbij H1 het zachtst is en H5 het stevig st.
Wanneer is het tijd voor een nieuw slaapoppervlak
Een slaapondergrond gaat niet eeuwig mee. De meeste slaapexperts adviseren om na zeven tot tien jaar te vervangen, ook als het product er nog redelijk uitziet. Met de jaren verliest het materiaal zijn veerkracht en draagvermogen. Zichtbare kuilen of doorzakkingen zijn een duidelijk signaal dat het tijd is voor vervanging. Ook als je regelmatig wakker wordt met rugpijn of stijfheid, maar die klachten verdwijnen zodra je even op hebt gestaan, is de kans groot dat je slaaponderlaag de oorzaak is. Sommige merken bieden een proefperiode aan waarbij je het product thuis kunt testen, wat een goed idee is omdat een korte test in een winkel weinig zegt over hoe je er maandenlang op slaapt.
Waar je op let bij het kopen van een nieuw exemplaar
Bij de aankoop van een nieuwe slaaponderlaag is het verstandig om te letten op certificeringen. Het Oeko-Tex certificaat geeft aan dat het product getest is op schadelijke stoffen. Dit is zeker belangrijk als je allergisch bent of gevoelige huid hebt. Lees ook beoordelingen van andere kopers, maar doe dat kritisch. Kijk naar het patroon in de ervaringen in plaats van naar losse positieve of negatieve reacties. Vergelijk garantievoorwaarden: sommige fabrikanten geven tien jaar garantie, anderen slechts twee. Let ook op de afdichting van de garantie bij doorliggen, want niet elke fabrikant vergoedt dit. Het topdek, ook wel de afwerklaag bovenop het slaapoppervlak, bepaalt mede het gevoel en de ventilatie. Een afneembare en wasbare hoes is een praktisch voordeel dat lang wordt gewaardeerd.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat je went aan een nieuw slaapoppervlak?
Wennen aan een nieuw slaapoppervlak duurt gemiddeld twee tot zes weken. In die periode past het lichaam zich aan de nieuwe ondersteuning aan. Klachten in de eerste weken betekenen dus niet automatisch dat de keuze verkeerd is. Geef jezelf de tijd voordat je een oordeel velt.
Wat is het verschil tussen een topper en een matras?
Een topper is een dunne laag die bovenop een bestaand slaapoppervlak wordt gelegd om het comfort aan te passen. Het is geen vervanging voor een versleten onderlaag, maar kan een goed product iets zachter of comfortabeler maken. Een topper is dus een aanvulling, geen oplossing voor een echt probleem.
Mag een matras rechtop worden opgeslagen?
De meeste slaaponderlagen kun je het beste plat opslaan. Rechtop bewaren kan er voor zorgen dat de vulling scheef zakt, zeker bij traagschuim en latex. Als je het tijdelijk rechtop zet voor transport, is dat meestal geen probleem, maar langdurig rechtop opslaan wordt afgeraden.
Hoe onderhoud je een matras het beste?
Een slaaponderlaag regelmatig draaien of keren verlengt de levensduur. Bij eenzijdige producten is draaien van hoofd naar voet al genoeg. Laat het product af en toe luchten door het bed open te laten liggen. Was de hoes regelmatig op de temperatuur die de fabrikant aangeeft. Gebruik een beschermhoes om vlekken en stof te voorkomen.
